Drif og drifhlutföll

Hvaða hlutfall skyldi henta í jeppann minn er eitt það sem veldur oft heilabrotum hjá jeppamönnum. Til að ákvarða það þarf fyrst að velja dekk og svo að ákveða hvort setja eigi skriðgír í jeppann einnig skiptir máli hvort bíllin er sjálfskiptur eða ekki og svo er kannski erfiðast að meta hvort drifin í jeppanum séu nógu sterk í þeirri hæð sem valin er og þá hvort stækka þurfi drifin til að ná settu marki.

Styrkur drifa er línulega háður þvermáli pinionsins í drifinu sem þýðir að lág drif eru veikari en há drif (lágt drif er tölulega hærra en hátt drif  t.d. 5.13 er lægra drif en 4.88) þetta er mjög leiðinleg speki því samkvæmt þessu þá veikjum við drifin þegar við lækkum þau fyrir stóru dekkin sem í raun þurfa sterkari drif. Þessi staðreynd  er líklega orsökin fyrir því að brotin drif eru án efa algengasta bilunin í breyttum jeppum  Því er sérstök ástæða til að fara gætilega þegar valin eru hlutföll  eða drif í jeppa. En  hvað er nógu sterkt ?  því er ekki auð svarað því eins og dæmin sanna þá virðast sumir geta notað drif eins og 5,71 í 38 tommu hilux árum saman og tugi þúsunda kílómertra á meðan aðrir komast varla af stað á þeim. Það er samt ljóst að slíkur búnaður er almennt séð ekki nógu sterkur.  þumalputtaregla fyrir 38 tommu breytingu gæti verið  að ef ekki er farið  niður fyrir 5,0 (ekki hærri tölu) sé maður yfirleitt í góðum málum . En það er bara nefið á mér sem segir það. það er líka oft ekki nóg og ef fara ætti alveg eftir því þá þyrfti að skipta um hásingar undir mörgum breyttum jeppum sem reynst hafa vel á lægri drifum en þetta. Stærð drifa í jeppum er mjög svipuð milli framleiðenda og fylgir mjög leyfðri heildarþyngd bílsins eins og hann kemur af færibandinu,  með öðrum orðum þá eru þungir bílar með stór drif sama hvað þeir heita og þola þess vegna ekkert betur lægri hlutföll.
Sjálfskiptingar eru með þeim kosti gerðar fyrir jeppamenn að þær leifa notkun hærri drifa fyrir jafn stór dekk sem þýðir aftur að minni þörf er á að skipta um hásingar (út af styrk) undir sjálfskiptum jeppum. Stór kostur er líka við sjálfskiptingar að þær geta jafnvel með nógu lágu lágadrifi komið að einhverju leiti  í staðin fyrir lógíra en við slíka notkun  þarf góða kæla á skiptingarnar. Með heildarniðurgírun upp á 1/35 og sjálfskiptingu er hægt að láta 38 tommu jeppa labba ofaná í  þyngsta færinu. Beinskiptir jeppar þurfa helst 1/70 til að geta þetta en slík niðurgíun fæst yfirlet ekki  nema með lógír. Gallin við sjálfskiptinguna er hinsvegar að hún stelur afli og eykur eyðslu en það hefur minkað mikið í nýrri skiptingum. Svo er það lík bara prinsipp mál hjá sumum að nota bara bíla með gírstöng eða öfugt.

Hlutfall í drifi er tala sem segir til um niðurgírun drifsins. Til að finna það er fjölda tanna á  kambhjólinu deilt með fjölda tanna á pinioninum  dæmi: 41/10= 4.10. Oft er erfitt að nálgast upplýsingar um drifhlutföll í jeppum svo ekki sé talað um gírkassahlutföll en ef talað er við umboðsaðila viðkomandi jeppa er oftast hægt að fá slíkar upplýsingar. Allir sem hyggja á  breytingar á jeppanum sínum ættu að biðja um slíkar upplýsingar og nýta sér töflureikna eða slíkt til að meta þörfina fyrir drif og lógíra.  Hér er hægt að nálgast reiknir fyrir hlutföll í jeppum  þetta er MS excel skjal þannig að til að opna það þarf einhvern töflureiknir að vera uppsettur á tölvunni Hjá Openoffice er hægt að fá slíkt án endurgjalds.

Ef ekki er hægt að fá upplýsingar um hlutföll í bílnum er hægt að telja út hlutfallið án þess að opna drifið.  það er gert til dæmis með því að lyfta einu hjólinu með tjakk þannig að það snúist frjálst frá gólfinu síðan er sett merki á drifskaftið og hjólið, hjólinu er snúði í í nokkra hringi og og talið hvað drifskaftið fer marga hringi við það. þá má finna hlutfallið með formúlunni:
                                                    snúningar skaft / snúningar hjól  /  2 = Hlutfall
Ef einhver sjálfvirkur lás er í drifinu þarf að lyfta báðum hjólunum frá gólfi, þá snúast þau bæði. og þá er hægt er að finna hlutfallið með formúlu sem er eins nema sleppa að deila með 2 :
                                                   snúningar skaft / snúningar hjól  = Hlutfall
Nákvæmnin í þessu eykst eftir því sem hringirnir eru fleiri. 5 hringir á hjólinu ættu að duga ef hægt er að sjá hálfa eða kvart hringi á skaftinu. Með því að vefja bandi upp á skaftið og setja tússstrik á bandið langsum eftir skaftinu er auðveldara að telja hringina (rekja út bandið og telja strikin).

Algeng mistök þegar verið er að skipta um hásingar í jeppum er að setja lægra drif að frama sem er mjög slæmt því allir jeppar sem ekki eru með mismunadrifi í millikassanum verða alveg ónothæfir í hálku í framdrifinu þegar þetta er gert. Dæmi um þetta er Danna 44 hásing  með það sem kallað er 4.10 hlutfall þetta eru í raun þrjú hlutföll 4,09 (45/11)  4,10(41/10)  4,11 (37/9) þarna er auðvelt að gera mistök því til eru jeppar með dana 44 bæði að framan og aftan, Mest er samt hættan á þessu þegar verið er að skipta út hásingum. Þá er líka oft ekki hægt að laga þetta nema skipta aftur um hásingu. Dæmi um þetta er þegar sett er 9 tommu Ford hásing  að aftan í  Toyotur  með 4,88 hlutfalli en Ford hásingin er bara til 4,86 sem þýðir að þessir jeppar eru slæmir í hálku og slíku. Þetta skiptir ekki miklu máli í snjónum, en þetta er mjög bagalegt þegar men varla fylgja umferð á vegum út af þessu. Sé þess kostur er best að hafa framdrifið hæra það eykur rásfestu bílsins í framdrifinu. Þessi munur á milli hlutfallanna  verður samt að vera minni en 0,5% annars verður vart við spennu í drifrásinni.  Algengast er samt að hlutföllin séu með sömu tannadeilingu framan og aftan og er ekkert við það að athuga.

Ló gírar eru að verða staðalbúnaður í 44 tommu+  breyttum jeppum þetta eru í raun bara viðbótar millikassar sem eru settir á milli millikassans og gírkassans til að fá meiri niðurgírun. Ef hlutfallið er rétt valið miðað við lágadrifið í bílnum þá tvöfaldar þetta gírafjölda bílsins. Algengt er að í þetta séu notaðir breyttir millikassar og hlutföllin eru frá 2 og upp í 4. Lógír getur aldrei komið í staðin fyrir að lækka hlutföll en bíll með lógír þarf kannski ekki jafn lág drif. Eini kostur þess að vera með lógír í snjónum er að með því fæst skriðgír sem er stundum nauðsinlegur til að drífa í þyngsta færinu, sérstaklega fyrir þyngri jeppa. Ókostir lógíra eru helst að þetta er viðbótar  þyngd í drifrásina sem eykur eyðslu og stelur afli. Flestir 38 tommu og minni jeppar eru án  lógíra enda er þörfin minni fyrir það.

Her er hægt að nálgast reiknir fyrir hlutföll í jeppum

 

 

Þetta efni er eign Guðmundar Jónssonar, afritun og notkun þess er öllum heimil til einkanota.
Endurútgáfa með hverskonar breytingum er óheimil nema í samráði við höfund.
Endurútgáfa með engum breytingum er öllum heimil sé höfundar getið.